Bu coğrafyanın tamamının Çepni olduğu söylenemez; bölge çok katmanlı bir yerleşim yapısına sahip.” dedi.
Ünye Tarih Kültür ve Doğal Varlıkları Araştırma Derneği’nce “Oğuz Boyları ve Çepniler” konulu panel düzenlendi.
Ünye Yaşayan Kültürel Miras Müzesi’nde düzenlenen panel, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı.
Panelin açılış konuşmasını Başkanı Ahmet Soylu yaptı.
Panelist Ordu Üniversitesi Doç. Dr. Kamil Yavuz, Oğuz geleneğinin temelini oluşturan soy sistemini hatırlatarak şunları kaydetti:
“Oğuz Kağan’ın bilinen anlatıya göre altı oğlu vardır. Bu altı oğulun her birinin dörder evladı olduğu kabul edilir. Böylece toplamda 24 Oğuz boyu ortaya çıkıyor. Bu tasnif, yalnızca bir mitolojik anlatı değil; Türk topluluklarının tarihsel kimlik oluşumunda referans alınan bir düzeni simgeler.”
Çalışmalarını özellikle Çepni boyu üzerine yoğunlaştırdığını belirten Yavuz, Çepnilerin Oğuz soy zinciri içindeki yerini şu şekilde açıkladı:
“Çepni boyu, Oğuz Kağan’ın altı oğlundan biri olan Gökhan’ın dört oğlundan üçüncüsü olarak kabul edilir. Bu konumlandırma, hem destanlarda, hem de klasik kaynaklarda bu şekilde yer buluyor.”
“Ünye çok katmanlı bir yerleşim alanı; vadiler boyunca iz sürmek mümkün”
Karadeniz’in yerleşim dokusuna dair değerlendirmelerde bulunan Yavuz, Ünye’nin tarihsel çeşitliliğine ilişkin şunları söyledi:
“Ünye muhteşem bir saha. Yalnızca sahil hattı değil, içeriye doğru vadiler boyunca yerleşim izi bulmak mümkün. Ancak bu coğrafyanın tamamının Çepni olduğu söylenemez; bölge çok katmanlı bir yerleşim yapısına sahip.”
Yavuz, Ünye, Ordu ve Fatsa’daki boy dağılımının tek merkezli olmadığını şu sözlerle aktardı:
“Bu bölgenin yüzde 100’ü Çepni değil. Ordu, Ünye ve Fatsa’da nüfusun yaklaşık %60–70’i Çepni kökenlidir. Ancak geri kalan dilimde Kayı, Kınık gibi diğer Oğuz boylarının da izleri bulunur. 24 boyun tamamının, farklı oranlarda da olsa, Karadeniz’in bu kuşağında karşılığı vardır.”
“Çaybaşı’nı kuranlar Kayı boyudur”
Bölgede genellikle Çepnilerin baskın bir nüfus olarak bilindiğini, ancak bazı yerleşimlerin farklı boylara dayandığını ifade eden Yavuz, özellikle Çaybaşı üzerine, “Çaybaşı’nın kurucuları Çepniler değil; Kayılardır. Yerleşim hafızasında bu bilgi korunmuş durumda ve arşiv kayıtlarıyla da destekleniyor.” dedi.
Ünye Kent /Yücel Arslanteke
